AP richt toezicht tot 2028 op surveillance, AI en weerbaarheid

De Autoriteit Persoonsgegevens richt haar toezicht in de periode 2026 tot en met 2028 op massasurveillance, AI en digitale weerbaarheid.

Dat beschreef ICTRecht op 5 februari 2026 aan de hand van het jaarplan 2026 van de AP. Volgens ICTRecht gaat het om een aangescherpte toezichtstrategie voor de periode 2026 tot 2028. De AP benadert toezicht vanuit waarden als non-discriminatie, autonomie en transparantie van macht, en die waarden bepalen welke technologieën, sectoren en toepassingen voorrang krijgen.

Daarbij maakt de AP keuzes, omdat niet elk privacyvraagstuk dezelfde prioriteit kan krijgen. Vooral grootschalige systemen en organisaties met grote maatschappelijke impact krijgen aandacht, in de publieke sector en in het bedrijfsleven. Kleinere incidenten blijven volgens ICTRecht relevant, terwijl de AP haar beperkte capaciteit inzet waar technologie vrijheid, grondrechten en machtsverhoudingen structureel raakt.

Onder massasurveillance valt naast cameratoezicht en opsporing ook online tracking. Volgens de AP moeten mensen zich in de openbare ruimte en online vrij kunnen bewegen zonder voortdurend gevolgd of bekeken te worden. Tracking en cookies vallen volgens ICTRecht steeds vaker onder het bredere begrip surveillance.

Bij AI wijst de AP op beslissingen die mensen direct raken, zoals selectie, beoordeling, risicoprofilering en geautomatiseerde dienstverlening, met risico's als discriminatie, desinformatie en verlies van menselijke autonomie. De toezichthouder wil daarom vooraf betrokken zijn, omdat ingrijpen achteraf bij AI-systemen vaak moeilijk of onmogelijk is. Heldere kaders vooraf werken volgens de AP beter dan correcties achteraf, en transparantie, verklaarbaarheid en het voorkomen van structurele bias worden daarbij belangrijker. ICTRecht legt een verband met de Europese AI-wetgeving, waarin risicogebaseerd toezicht en waarborgen vooraf centraal staan.

Digitale weerbaarheid is het 3e thema. Burgers en organisaties zijn steeds afhankelijker van digitale diensten en infrastructuur, ook voor essentiële publieke en commerciële processen, waardoor storingen, datalekken en misbruik van persoonsgegevens meer impact hebben. De AP richt zich onder meer op bewustzijn van cybersecurity en digitale afhankelijkheden; volgens ICTRecht gaat het daarbij ook om de omgang met leveranciers, ketens en data. Naast toezicht investeert de AP in kennisopbouw en in ondersteuning van organisaties en overheden.